Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Brodnicy informuje

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Brodnicy mając na uwadze zbliżający się sezon produkcji i zbioru owoców i warzyw pragnie za pośrednictwem urzędu przekazać rolnikom i innym producentom warzyw i owoców podstawowe informacje w zakresie higieny produkcji żywności, a także obowiązku identyfikowalności środków spożywczych.

Obowiązkiem każdego producenta żywności jest zachowanie szczególnego reżimu, a w szczególności zapewnienia właściwych warunków sanitarnych przy zbiorze owoców miękkich. Warunkiem koniecznym do skutecznego wdrożenia wymogów higienicznych na etapie produkcji pierwotnej określonych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 852/2004, a więc produkcji bezpiecznych dla zdrowia owoców i warzyw, jest systematyczne zwiększanie świadomości producentów produkcji pierwotnej w zakresie ich obowiązków wynikających z przepisów prawa żywnościowego.

Dobrym narzędziem edukacyjnym są wytyczne Komisji Europejskiej z 2017 r. dotyczące ograniczania ryzyka mikrobiologicznego w odniesieniu do świeżych owoców i warzyw na etapie produkcji podstawowej poprzez przestrzeganie zasad higieny http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=uriserv:OJ.C_.2017.163.01.0001.01.POL&toc=OJ:C:2017:163:TOC. Dokument zawiera wytyczne dla producentów dotyczące sposobów niwelowania zagrożeń dla bezpieczeństwa mikrobiologicznego żywności poprzez dobre praktyki rolnicze (GAP) i dobre praktyki higieniczne w produkcji podstawowej w okresie wzrostu, na etapie zbioru i po zbiorze świeżych owoców i warzyw sprzedawanych konsumentom w stanie surowym (nieprzetworzonych) lub w minimalnym stopniu przetworzonych (mytych, sortowanych, pakowanych). W dokumencie można znaleźć pomocne wskazówki w sprawie stosowaniu wymogów dotyczących higieny produkcji i obróbki świeżych owoców i warzyw. Nieprzestrzeganie warunków higienicznych na plantacjach jest kryterium dyskwalifikującym towar, w związku z czym nie powinien być on przyjęty do punktów skupu i do dalszego przerobu.

Należy zwrócić także uwagę na jakość wody stosowanej do uprawy i mycia owoców i warzyw na wszystkich etapach produkcji pierwotnej oraz na stosowanie odpowiednich metod nawożenia (wyeliminowanie możliwości nawożenia płodów rolnych fekaliami). Poprawa sytuacji w zakresie higieny zbioru owoców i warzyw zależy od stałego egzekwowania podstawowych zasad higieny, w tym mycia rąk przed wejściem na pole w celu zbioru oraz zapewnienia dostępu pracownikom do toalet w pobliżu plantacji i wymagania obecności urządzeń do mycia rąk po skorzystaniu z toalety. Egzekwowanie zasad higienicznych przy zbiorze powinno być na bieżąco weryfikowane przez wyznaczonych pracowników na plantacji.

Efektywne działania w zakresie ograniczania rozprzestrzeniania się wirusów powinno polegać na stosowaniu odpowiednich zabezpieczeń i kontroli na wszystkich etapach produkcji żywności.

Etap zbioru
Prawidłowa ocena zagrożeń środowiskowych jest szczególnie ważna, gdyż następująca potem kontrola poszczególnych etapów podczas produkcji nie jest w stanie wyeliminować pierwotnych zanieczyszczeń. Główne źródła patogenów w żywności, mogą pojawić się podczas pierwotnej produkcji, obejmując wodę, glebę, nawozy, ścieki. Owoce/warzywa mogą być zanieczyszczone fekaliami pochodzącymi od ludzi lub zwierząt podczas np. powodzi, wylewów.

Nadzór nad wdrożeniem odpowiednich warunków sanitarno-higienicznych przez wzmożenie kontroli zewnętrznych i audytów na plantacjach powinien polegać na:
– kontroli jakości wody stosowanej do podlewania (nie może być zanieczyszczona fekaliami lub wymiocinami ludzkimi). Należy zwrócić uwagę na źródło pochodzenia wody oraz sposoby i warunki jej dostarczania.
– kontroli nawożenia płodów rolnych (nie wolno stosować odchodów ludzkich, które mogą być zanieczyszczone chorobotwórczymi wirusami mogącymi utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy),
– sprawdzaniu czy jest zapewniony dostęp wszystkich pracowników do toalet w pobliżu plantacji oraz dostęp do czystej wody do mycia i suszenia rąk.

W tym celu należy sprawdzać czy toalety (stałe lub przenośne) są:
– umieszczone blisko powierzchni plantacji, w zamkniętym obszarze pola, gdzie pracuje personel,
– ulokowane w miejscach w pobliżu powierzchni produkcyjnej, ale bez bezpośredniego dostępu do nich,
– w wystarczającej ilości dla zatrudnionego personelu,
– tak zaprojektowane, że zapewniają higieniczne usuwanie odpadów i zanieczyszczeń,
– tak zaprojektowane, że gwarantują brak możliwości przeciekań do wód gruntowych,
– są utrzymywane w odpowiednich warunkach sanitarnych i dobrym stanie (zapewnione mydło oraz instrukcje),
– myte i dezynfekowane zgodnie z przyjętymi procedurami.

Ponadto należy:
– egzekwować mycie rąk przed każdorazowym wejściem na pole (instrukcja).

Zalecane jest stosowanie rękawiczek jednorazowych,
– przestrzegać zakazu pracy osób z objawami takimi jak: biegunka, wymioty, temperatura, kaszel lub żółtaczka,
– przeprowadzać kontrolę czystości i jakości stosowanych pojemników, naczyń do zbioru,
– sprawdzać zakaz wejścia osób nieupoważnionych w tym dzieci, które nie powinny znajdować się w obszarze zbioru,
– sprawdzać przestrzeganie przez przedsiębiorców obowiązku identyfikowalności/śledzenia produktów według zasady: „krok w przód” (np. lista odbiorców) oraz stosowanie przez nich odpowiednich procedur w tym zakresie.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Brodnicy prosi, w miarę możliwości o przekazanie powyższej informacji wszystkim osobom zajmującym się produkcją pierwotną owoców i warzyw.

Państwowy Powiatowy
Inspektor Sanitarny w Brodnicy
Danuta Kowalkowska-Szramka
mgr biologii higienista epidemiolog

Rozmiar czcionki